Zarządzanie ryzykiem

Home/Relacje inwestorskie/Pozostałe/Zarządzanie ryzykiem
Zarządzanie ryzykiem 2017-07-04T13:38:53+00:00

Czynniki ryzyka

Działalność każdej Spółki ściśle związana jest z otoczeniem prawnym, w jakim działa. Charakteryzuje się ono znaczną dynamiką zmian, przede wszystkim w zakresie przepisów podatkowych, regulacji dotyczących funkcjonowania rynku kapitałowego, prowadzonej działalności gospodarczej oraz dostosowania prawa krajowego do standardów unijnych. Dodatkowo działalność spółki regulowana jest przede wszystkim poprzez następujące akty prawne:
1) Ustawę o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym Dz. U. z 11 września 2015 roku poz.1688,
2) Ustawę o opakowaniach i odpadach opakowaniowych Dz. U. z 13 czerwca 2013 roku Dz. U. poz. 888 ze zmianami.
W przypadku zmian powyższych aktów prawnych, a także całego otoczenia prawnego, w którym działa Spółka, w sposób dla niej niekorzystny, istnieje ryzyko ponoszenia większych kosztów (np. wynikających ze wzrostu opłat), co negatywnie może odbić się na wynikach finansowych Spółki.
Dodatkowo brak jednoznacznej wykładni przepisów oraz wprowadzane zmiany i nowelizacje powodują częste problemy związane z ich interpretacją, co niesie za sobą groźbę nałożenia kar administracyjnych i finansowych.
Spółka minimalizuje opisane wyżej ryzyko poprzez bieżące monitorowanie zmian zachodzących w systemie prawnym oraz korzysta z usług wykwalifikowanych prawników.

Działalność Spółki opiera się na produkcji i sprzedaży dóbr konsumpcyjnych i zależy w dużej mierze od sytuacji makroekonomicznej w Polsce i za granicą. Na działalność Spółki ma wpływ wiele czynników, w tym m.in. poziom inwestycji, prowadzona polityka w zakresie podatków, poziom inflacji, stopa bezrobocia, wysokość dochodów osobistych ludności polityka fiskalna i monetarna państwa. Negatywne zmiany sytuacji gospodarczej w Polsce, rozumiane m.in. jako negatywna dynamika zmian poziomu produktu krajowego brutto, wzrost stopy bezrobocia, spadek zamożności konsumentów, mogą negatywnie przełożyć się na wyniki finansowe Spółki, a także realizację założonych celów strategicznych. Można powiedzieć, że działalność Spółki jest uzależniona od koniunktury gospodarczej w kraju. Zmiany sytuacji gospodarczej mają wpływ na aktywność zakupową konsumentów w odniesieniu do produktów Spółki.

Jednym z istotniejszych czynników, który może mieć wpływ na działalność Spółki, mogą być zmiany systemu podatkowego oraz odpowiadających mu przepisów, jak również działania organów państwowych. Dodatkowo, polski system podatkowy charakteryzuje się brakiem wykładni i jednoznaczności niektórych przepisów, w związku z czym istnieje ryzyko przyjęcia przez organy podatkowe odmiennej od stosowanej przez Spółkę wykładni. Materializacja ryzyka podatkowego może mieć istotny wpływ na sytuację finansową i majątkową, a także na perspektywy rozwoju Emitenta. Spółka dokłada wszelkich starań, aby w kluczowych dla Spółki zagadnieniach podatkowych współpracować z renomowanymi doradcami podatkowymi, w celu identyfikacji i eliminacji ewentualnych ryzyk podatkowych.

Spółka podlega normalnemu sezonowemu cyklowi koniunktury w trakcie roku, zbliżonemu do innych podmiotów mających związek z branżą budowlaną/elektroinstalacyjną. Nominalna wartość uzyskiwanych przez Spółkę przychodów jest zwyczajowo najniższa w II kwartale, co ma przełożenie na uzyskiwane w tym okresie wyniki finansowe. W celu minimalizacji wpływu efektów sezonowości na wyniki Spółka dostosowuje skalę
aktywności gospodarczej do perspektyw poziomu przychodów. Sezonowość, jakiej podlegają przychody uzyskiwane przez Spółkę, w jej ocenie nie stanowi ryzyka, mogącego istotnie wpływać na efekty prowadzonej działalności.

Działalność podstawowa Spółki polega na produkcji i sprzedaży urządzeń elektronicznych. W swojej ofercie Spółka posiada produkty znacząco narażone na zmianę ogólnych trendów w oświetleniu na świecie – z oświetlenia tradycyjnego, rynek przechodzi na oświetlenie energooszczędne (CFL) oraz LED. Nieodpowiednio zaplanowana sprzedaż produktów może narazić Spółkę na utratę klientów wskutek zmiany ich upodobań. Może to spowodować spadek przychodów i w konsekwencji przełożyć się na pogorszenie wyniku finansowego spółki.

Do głównych konkurentów Spółki zalicza następujące firmy: Zamel, BEMKO, Vossloh, Mean Well, Snappy, Brilum, Osram oraz Philips. Dodatkowo, należy zwrócić uwagę na coraz to większą ilość na rynkach europejskich produktów producentów azjatyckich, głównie z Chin, oferujących tańsze zamienniki produkowanych przez Spółkę produktów. Należy jednak zaznaczyć, że niższa cena, często oznacza również niższą jakość produktów.
Spółka ogranicza powyższe ryzyko poprzez stałe rozszerzanie oferty produktowej, prace nad udoskonalaniem sprzedawanych już produktów, a także gwarancję ich jakości poprzez posiadanie odpowiednich norm, atestów i patentów.

Spółka prowadzi transakcje importowe i eksportowe w walutach obcych (USD, EUR, GBP). W 2016 roku sprzedaż zagraniczna odpowiadała za 26% przychodów. Zmiana kursu walut względem złotego może być zatem przyczyną osiągnięcia wyników niższych od zamierzonych. Ponieważ spółka prowadzi transakcje zagraniczne, zarówno w zakresie eksportu jak i importu, ryzyko wahań kursowych jest więc do pewnego stopnia kompensowane. Transakcje handlowe w walutach obcych (import i eksport) należą do normalnego toku działalności Spółki. Znaczne wahania kursów walut rodzą ryzyko wpływu na wyniki finansowe osiągane przez Spółkę.

Govena Lighting S.A. jest spółką produkcyjną, przez co szczególnie narażona jest na materializację ryzyk związanych ze zdarzeniami nadzwyczajnymi: pożary, powodzie, wybuchy, a także zdarzeniami mającymi negatywny wpływ na działalność operacyjną o charakterze incydentalnym: awarie sprzętu, przerwy w dostawie prądu, spory pracownicze. Każdy z tych czynników może negatywnie wpływać na działalności przedsiębiorstwa, prowadząc do zastojów produkcyjnych, a tym samym prowadzić do pogorszenia wyników finansowych wypracowywanych przez Spółkę, a nawet prowadzić do utarty reputacji.
Spółka minimalizuje powyższe ryzyko poprzez zawieranie umów ubezpieczeniowych, a także przestrzeganie wewnętrznych regulaminów i wprowadzonych planów awaryjnych, jednak nie można wykluczyć, że materializacja któregokolwiek z wyżej opisanych ryzyk, może być niepokryta limitami danego ubezpieczenia lub nie być objęta ochroną ubezpieczeniową, generując szkody dla Spółki.

Spółka oprócz działalności produkcyjnej, prowadzi także działalność badawczą co wiąże się z dwoma grupami ryzyk. Działalność rozwojowa generuje ryzyko minięcia się z oczekiwaniami rynku, co do opracowanych produktów. Spółka ogranicza to ryzyko analizując potrzeby i wymagania rynku w zakresie cech produktu oraz gromadzi wiedzę i doświadczenie w tym zakresie. Istnieje jednak ryzyko, że poniesione zwykle znaczne nakłady
na rozwój produktu okażą się nieuzasadnione, a produkt nie zostanie wdrożony do produkcji.
Na kolejnym etapie rozwoju gotowy produkt elektroniczny ma krótki cykl życia. Zakupy komponentów do produkcji dokonywane są z dużym wyprzedzeniem i w znacznych partiach, biorąc pod uwagę politykę cenową dostawców oferujących istotne rabaty tylko przy dużych zamówieniach. Istnieje zatem ryzyko, że Spółka poniesie nakłady, które nie zostaną wykorzystane w produkcji w całości. W przypadku wprowadzenia na rynek nowych produktów przez konkurencję bądź zmiany gustów konsumentów stare produkty bądź komponenty mogą zostać niesprzedane lub sprzedane poniżej kosztów ich wytworzenia. Ograniczając to ryzyko Spółka śledzi rozwój rynku i nowych technologii, prowadzi też politykę zakupów w kierunku utrzymywania możliwie najniższych poziomów zapasów magazynów.

Spółka prowadzi działalność produkcyjno-handlową, realizując sprzedaż i zakupy z odroczonym terminem płatności. Praktyka ta rodzi ryzyko nieotrzymania w terminie należności od kontrahentów za sprzedane produkty lub wykonane usługi. Govena Lighting zarządza ryzykiem kredytowym poprzez szczegółową analizę każdego kontrahenta i tworzenie umów w sposób najbardziej optymalny dla Spółki. Spółka z uwagi na niską zdolność kredytową wynikającą z braku posiadania majątku pod zabezpieczenie kredytów bankowych, nie posiada zadłużenia długoterminowego bankowego. Zobowiązania Spółki oprócz zobowiązań z tytułu dostaw i usług wynikają z zaciągniętych pożyczek, które jednak są stopniowo restrukturyzowane, a tym samym ograniczane jest ryzyko kredytowe rozumiane jako prawdopodobieństwo niewywiązania się ze zobowiązań umów pożyczkowych.

Przyczyny powodujące zagrożenie utraty płynności są różnorodne. Spółka jest narażona na to, że stanie się niezdolny do wykonywania swoich zobowiązań finansowych w momencie ich zapadalności, pomimo faktu, że w przyszłości będzie posiadała środki do ich pokrycia.
Spółka narażona jest zatem na ryzyko płynności, obrazujące zdolność spółki do regulowania swoich zobowiązań. Na dzień 31.12.2016 r. wskaźnik płynności bieżącej (stosunek aktywów obrotowych do zobowiązań krótkoterminowych) wynosił 3,58, a więc płynność bieżąca Spółki znajduje się na bezpiecznym poziomie. Należy jednak zaznaczyć, iż wskaźnik płynności szybkiej (suma inwestycji i należności krótkoterminowych do zobowiązań krótkoterminowych) na koniec 2016 wyniósł 0,79. Na koniec I kwartału 2017 r. wskaźnik płynności bieżącej wyniósł 1,88, natomiast wskaźnik płynności szybkiej 0,33. Na wzrost ryzyka utraty płynności w dużej mierze wpływa znaczny udział należności od czterech głównych kontrahentów Spółki. Ich łączny udział w przychodach w roku 2016 wynosił 44%. Spółka konsekwentnie prowadzi politykę dywersyfikowania odbiorców w celu ograniczenia negatywnego wpływu utraty zdolności płatniczej przez jednego z nich na jej własną płynność.

Spółka zaopatruje się zarówno u krajowych jak i zagranicznych producentów podzespołów oraz dostawców materiałów bezpośrednio wykorzystywanych w procesie produkcji. Oznacza to, że większość dostaw Spółka realizuje od szerokiego grona dostawców, zatem ryzyko uzależnienia od głównego dostawcy nie występuje. W strukturze dostawców Spółki za 2016 r. występuje siedem podmiotów, które posiadają ponad 5% udział w dostawach, a którzy łącznie odpowiadają za odpowiednio 47% wszystkich dostaw. Występująca na rynku ilość producentów i dostawców alternatywnych umożliwia jednak, w relatywnie krótkim czasie, znalezienie nowego partnera w miejsce ewentualnie utraconego. Nie można jednak wykluczyć, że w przypadku konieczności zmiany któregoś z istotnych dla spółki dostawców, sytuacja taka może wpłynąć przejściowo na zachwianie ciągłości dostaw, produkcji i sprzedaży niektórych produktów Spółki, co może negatywnie przełożyć się na poziom sprzedaży.

Spółka posiada liczne kontrakty handlowe, w ramach których dystrybuuje swoje produkty do licznych odbiorców w kraju i za granicą. Model biznesowy obrany przez Spółkę wymaga stałego nadzoru nad należytym wykonywaniem dostaw produktów oraz utrzymywania dobrych relacji z odbiorcami. W strukturze odbiorców za 2016 r. występują dwa podmioty o udziale przekraczającym 5% w wartości generowanych przychodów oraz o łącznym udziale w przychodach w analizowanych okresach na poziomie 35%. Utrata jednego ze wskazanych odbiorców może negatywnie przełożyć się na sytuację finansową Spółki oraz perspektywy jego rozwoju.

W zakresie prowadzonej działalności istnieje ryzyko związane z posiadanymi zapasami. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Spółka dba, aby księgowa wartość zapasów odzwierciedlała ich realną wartość rynkową. Specyfika stosowanych w produkcji materiałów powoduje, iż w różnych etapach produkcji zapasy surowców i produktów w toku są możliwe do upłynnienia. W zakresie wyrobów gotowych i towarów prowadzone są systematyczne działania w celu optymalizacji ich rotacji. W przypadku obniżenia popytu na niektóre produkty, Spółka dokonuje przecen i wyprzedaży. Spółka nie może jednak wykluczyć sytuacji, kiedy to na skutek zmian tendencji rynkowych wartość części zapasów materiałów, produkcji w toku, wyrobów gotowych lub towarów może ulec trwałej utracie wartości. W zakresie wyceny zapasów oraz możliwego ich wpływu na wyniki finansowe, Spółka widzi ryzyka związane z możliwościami wpływu wahań kursów walutowych na wycenę dostaw importowych. Istnieje ryzyko, że w realizacji dostaw importowych przejściowe wahania kursów walutowych mogą istotnie wpływać na poziom wyceny zapasów materiałów i towarów, co może skutkować istotnymi wzrostami kosztów wytworzenia produktów oraz obniżeniem osiąganych marż operacyjnych.
Z uwagi na możliwe czynniki mogące wpływać na zakłócenia cykli sezonowych (przejściowe nagłe osłabienia popytu, możliwe zakłócenia terminowości dostaw, itp.) nie można wykluczyć ryzyka przejściowego zwiększenia stanu zapasów, co może wpłynąć na wzrost związanych z tym obciążeń kosztowych.

Dostawcą jednego z komponentów pierwszego co do wielkości sprzedaży produktu spółki – transformatorów, jest włoska firma. Obecnie dostawca (producent) posiada monopol na ten konkretny komponent. Może się zatem pojawić ryzyko braku dostępności komponentu w określonym przez klienta terminie, co może skutkować zbyt długim okresem realizacji zamówień przez spółkę i tym samym niezadowoleniem klientów. Wspomniana
sytuacja może negatywnie przełożyć się na sytuację finansową Spółki.

Działalność prowadzona przez Spółkę nie wiąże się z ryzykiem narażenia na kary za niewykonanie i nieterminowe wykonanie zleceń, mogących mieć istotny wpływ na sytuację finansową i uzyskiwane wyniki. W umowach handlowych zawartych z kluczowymi partnerami w stopniu nieznacznym znajdują się zapisy dotyczące kar za niewywiązanie się z poszczególnych dostaw, których pojedyncza wartość nie stanowi istotnej skali dla Spółki. W ocenie Spółki ryzyko naliczenia ewentualnych kar nie miałoby istotnego wpływu na osiągane wyniki.

Zarząd Spółki obecnie nie obserwuje występowania istotnego ryzyka związanego z serwisem gwarancyjnym, a tym samym mogącego mieć jakikolwiek istotny wpływ na sytuację finansową i osiągane wyniki przez Spółkę. Nie należy jednak wykluczać, że w przyszłości mogą zaistnieć ryzyka dodatkowych obciążeń kosztowych związanych m.in. z naprawą serwisową, wycofaniem produktów z obrotu, na skutek mogących się pojawić wad konstrukcyjnych wyrobów, użycia wadliwych materiałów i komponentów, zmian wymogów formalnych w zakresie dopuszczenia do obrotu materiałów elektroinstalacyjnych oraz innych podobnych zdarzeń. Dział konstrukcyjny utrzymuje stały nadzór nad procesem produkcji dbając o jakość użytych komponentów oraz poprawność stosowanej technologii. W efekcie ryzyko związane z wystąpieniem usterek gwarancyjnych należy ocenić jako minimalne.

Spółka obecnie zatrudnia 109 pracowników w oparciu o umowę o pracę, a 6 w oparciu o umowę zlecenie/dzieło. Dodatkowo w centrum badawczo – rozwojowym zamierza zatrudnić 3 osoby z wykształceniem wyższym technicznym, pod warunkiem przyznania spółce dotacji. Na chwilę obecną spółka zatrudnia ok. 10 osób z wyższym wykształceniem elektronicznym, które to stanowią trzon działalności Spółki, bowiem na ich wiedzy i doświadczeniu oparta jest strategia rozwoju produktów Spółki. Działania konkurencji, a w efekcie ewentualna rezygnacja z pełnionej funkcji przed danego pracownika, może doprowadzić do utraty kluczowych pracowników. Ich odejście bezpośrednio może wpłynąć na działalność operacyjną, a w konsekwencji także na osiągane wyniki finansowe Spółki. W celu ograniczenia ryzyka związanego z kadrą pracowniczą, Spółka stale monitoruje rynek pracy, ale także częściowo wymienia kadrę pracowniczą, co z kolei przekonuje pracodawcę, że ryzyko związane z fluktuacją nawet na tych stanowiskach nie jest dla Spółki groźne.

Część podejmowanych inwestycji przez Spółkę zakłada finansowanie funduszami unijnymi. Spółka zamierza pozyskać środki unijne celem rozbudowy posiadanego zaplecza badawczo-rozwojowego w dziedzinie elektroniki oświetleniowej o nowe stanowiska testowe i aparaturę pomiarową. Umożliwić to ma wykonywanie nowych i unowocześnienie dotychczas stosowanych technik pomiarowych w zakresie elektroniki oświetleniowej, a także stworzy możliwość wzbogacenia oferty. Istnieje zatem ryzyko, że w przypadku nieprzyznania Spółce przedmiotowej dotacji, przeprowadzenie inwestycji nie będzie możliwe.

Opracowana strategia rozwoju w opinii Zarządu Spółki pozwoli odnotować wzrost wartości rynkowej spółki Govena Lighting S.A. Celem strategicznym na lata 2017-2022 jest budowa silnej pozycji czołowego producenta i dostawcy renomowanych rozwiązań z zakresu elektroniki przemysłowej, a tym samym stopniowe zwiększanie skali działalności. Istnieje ryzyko, iż Spółka nie zrealizuje strategii rozwoju w stopniu pozwalającym odnieść zadowalający sukces rynkowy. Ponadto biorąc pod uwagę wysoką dynamikę zmian w otoczeniu rynkowym Spółki istnieje ryzyko, że cele strategiczne ulegną zmianie i zostaną dostosowane do panującej sytuacji na rynku. Zdaniem Zarządu Spółki, z uwagi na wysoką elastyczność Spółki, jest ona dobrze przygotowana do dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych.

Spółka Europejski Fundusz Energii S.A. posiada bezpośrednio 45,97% udział w kapitale zakładowym i głosach na WZA Spółki Govena Ligthing S.A. oraz pośrednio, przez spółkę zależną Discovery Sp. z o.o. 5,82% udział w kapitale zakładowym i głosach na WZA. Łącznie, bezpośrednio i pośrednio, EFE S.A. posiada 51,79% udział w kapitale zakładowym i głosach na WZA Govena Lighting S.A.
Z uwagi na znaczną koncentrację akcjonariatu istnieje zatem ryzyko, że interesy akcjonariuszy dominujących będą sprzeczne z interesami pozostałych akcjonariuszy. Akcjonariusze mniejszościowi nie będą w stanie w sposób efektywny wpływać na uchwały podejmowane na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Spółki, a tym samym nie będą mieli realnego udziału w podejmowaniu strategicznych decyzji dotyczących działalności Spółki. Celem minimalizacji niniejszego ryzyka Spółka zamierza zapewnić należytą ochronę praw wszystkich akcjonariuszy, w granicach określonych przepisami prawa oraz zasadami Dobrych Praktyk spółek notowanych na rynku NewConnect.

Działalność Spółki prowadzona jest w dzierżawionym budynku. Dnia 24 października 2016 r. pomiędzy Govena Lighting S.A. a Villa Park Investment S.A. została zawarta nowa umowa dzierżawy budynku. Umowa została zawarta na czas oznaczony, tj. na okres od 24.10.2016 r. do 30.09.2031 r. Istnieje ryzyko, że w przypadku wypowiedzenia umowy dzierżawy w istotnym stopniu ograniczeniu ulegnie skala działalności prowadzonej przez Spółki. Ryzyko to uznawane jest w ocenie Zarządu Spółki za minimalne, z uwagi na fakt, że właściciel nieruchomości – spółka Villa Park Investment S.A., sfinansowała nabycie wspomnianego budynku kredytem. zawarta pomiędzy Gocena Lighting S.A. a Villa Park Investment. Ponadto Villa Park Investment jest podmiotem zależnym od Europejskiego Funduszu Energii S.A., który jest jednocześnie podmiotem dominującym wobec Govena Lighting S.A.

Kurs akcji i płynność akcji spółek notowanych na NewConnect zależy od ilości oraz wielkości zleceń kupna i sprzedaży składanych przez inwestorów. Nie ma żadnej pewności co do przyszłego kształtowania się ceny akcji Spółki po ich wprowadzeniu do obrotu, ani też płynności akcji Spółki. Nie można wobec tego zapewnić, że inwestor nabywający akcje będzie mógł je zbyć w dowolnym terminie po satysfakcjonującej cenie.

Zgodnie z § 11 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu (ASO), Giełda jako Organizator ASO może zawiesić z zastrzeżeniem innych przepisów Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, zgodnie z §11 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, jego organizator może zawiesić obrót instrumentami finansowymi na okres nie dłuższy niż 3 miesiące:
a) na wniosek emitenta;
b) jeżeli uzna, że wymaga tego bezpieczeństwo obrotu lub interes jego uczestników,
c) jeżeli emitent narusza przepisy obowiązujące w alternatywnym systemie.
Zgodnie z §11 ust. 2 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, w przypadkach określonych przepisami
prawa Organizator Alternatywnego Systemu zawiesza obrót instrumentami finansowymi na okres wynikający
z tych przepisów lub określony w decyzji właściwego organu.
Z zastrzeżeniem innych przepisów Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, zgodnie z §12 ust. 1 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, jego organizator może wykluczyć instrumenty finansowe z obrotu:
a) na wniosek emitenta, z zastrzeżeniem możliwości uzależnienia decyzji w tym zakresie od spełnienia
przez emitenta dodatkowych warunków;
b) jeżeli uzna, że wymaga tego bezpieczeństwo obrotu lub interes jego uczestników;
c) jeżeli emitent uporczywie narusza przepisy obowiązujące w alternatywnym systemie;
d) wskutek otwarcia likwidacji emitenta;
e) wskutek podjęcia decyzji o połączeniu emitenta z innym podmiotem, jego podziale lub przekształceniu, przy czym wykluczenie instrumentów finansowych z obrotu może nastąpić odpowiednio nie wcześniej niż z dniem połączenia, dniem podziału (wydzielenia) albo z dniem przekształcenia.
Z zastrzeżeniem innych przepisów Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, zgodnie z §12 ust. 2 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, jego organizator wyklucza instrumenty finansowe z obrotu:
1. w przypadkach określonych przepisami prawa;
2. jeżeli zbywalność tych instrumentów stała się ograniczona;
3. w przypadku zniesienia dematerializacji tych instrumentów;
4. po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o ogłoszeniu upadłości emitenta albo postanowienia o oddaleniu przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku środków w majątku emitenta na zaspokojenie kosztów postępowania lub z powodu tego, że majątek emitenta wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, z zastrzeżeniem, iż organizator może odstąpić od wykluczenia instrumentów finansowych z obrotu, na tej podstawie jeżeli przed upływem terminu wskazanego w niniejszym punkcie sąd wyda postanowienie:

a) o otwarciu wobec emitenta przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub postępowania sanacyjnego, lub
b) w przedmiocie zatwierdzenia układu w postępowaniu restrukturyzacyjnym, lub
c) o zatwierdzeniu układu w postępowaniu upadłościowym.
W powyższych trzech przypadkach, zgodnie z §12 ust. 2b Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu organizator wyklucza instrumenty finansowe z obrotu po upływie miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie:
a) odmowy zatwierdzenia przez sąd układu w przyspieszonym postępowaniu układowym, postępowaniu układowym lub postępowaniu sanacyjnym;
b) umorzeniu przez sąd postępowania restrukturyzacyjnego;
c) uchylenia przez sąd lub wygaśnięcia z mocy prawa układu.
Zgodnie z §12 ust. 3 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, przed podjęciem decyzji o wykluczeniu instrumentów finansowych z obrotu, oraz do czasu takiego wykluczenia, Organizator Alternatywnego Systemu może zawiesić obrót tymi instrumentami finansowymi. Do terminu zawieszenia w tym przypadku nie stosuje się postanowienia §11 ust. 1 (zawieszenie obrotu może trwać dłużej niż 3 miesiące). Zgodnie z §12a Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu Organizator Alternatywnego Systemu podejmując decyzję o wykluczeniu instrumentów finansowych z obrotu obowiązany jest ją uzasadnić, a jej kopię wraz z uzasadnieniem przekazać niezwłocznie emitentowi i jego Autoryzowanemu Doradcy, za pośrednictwem faksu lub elektronicznie na ostatni wskazany Organizatorowi Alternatywnego Systemu adres e-mail tego podmiotu.
W terminie 10 dni roboczych od daty przekazania emitentowi decyzji o wykluczeniu z obrotu emitent może złożyć na piśmie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wniosek uważa się za złożony w dacie wpłynięcia oryginału wniosku do kancelarii Organizatora Alternatywnego Systemu. Organizator Alternatywnego Systemu zobowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nie później jednak niż w terminie 30 dni roboczych od dnia jego złożenia, po uprzednim zasięgnięciu opinii Rady Giełdy. W przypadku gdy konieczne jest uzyskanie dodatkowych informacji, oświadczeń lub dokumentów, bieg terminu do rozpoznania tego wniosku, rozpoczyna się od dnia przekazania wymaganych informacji. Jeżeli Organizator Alternatywnego Systemu uzna, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zasługuje w całości na uwzględnienie, może uchylić lub zmienić zaskarżoną uchwałę, bez zasięgania opinii Rady Giełdy. Decyzja o wykluczeniu z obrotu podlega wykonaniu z upływem 10 dni roboczych po upływie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a w przypadku jego złożenia – z upływem 10 dni roboczych
od dnia jego rozpatrzenia i utrzymania w mocy decyzji o wykluczeniu. Do czasu upływu tych terminów obrót danymi instrumentami finansowymi podlega zawieszeniu. Ponowny wniosek o wprowadzenie do obrotu w alternatywnym systemie tych samych instrumentów finansowych może zostać złożony nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty doręczenia uchwały o ich wykluczeniu z obrotu, a w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy – nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od daty doręczenia emitentowi uchwały w sprawie utrzymania w mocy decyzji o
wykluczeniu. Przepis ten stosuje się odpowiednio do innych instrumentów finansowych danego emitenta. Ograniczenia tego nie stosuje się gdy wykluczenie danych instrumentów finansowych z obrotu nastąpiło na wniosek ich emitenta.
Zgodnie z §17b ust. 3 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, w przypadku niepodpisania przez emitenta umowy z autoryzowanym doradcą w terminie 30 dni od dnia podjęcia przez Organizatora Alternatywnego Systemu Obrotu decyzji w przedmiotowym zakresie (§17b ust. 1) albo w terminie 30 dni roboczych od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy, o którym mowa w §17b ust. 2, Organizator Alternatywnego Systemu może zawiesić obrót instrumentami finansowymi tego emitenta na okres do 3 miesięcy. Jeżeli przed upływem okresu zawieszenia nie zostanie zawarta i nie wejdzie w życie odpowiednia umowa z autoryzowanym doradcą, Organizator Alternatywnego Systemu może wykluczyć instrumenty finansowe tego emitenta z obrotu w alternatywnym systemie.
Zgodnie z §17d Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, Organizator Alternatywnego Systemu może opublikować na swojej stronie internetowej informację o stwierdzeniu naruszenia przez emitenta zasad lub przepisów obowiązujących w alternatywnym systemie obrotu, niewykonywania lub nienależytego wykonywania przez emitenta obowiązków. W informacji tej Organizator Alternatywnego Systemu może wskazać nazwę podmiotu pełniącego w stosunku do tego emitenta obowiązki Autoryzowanego Doradcy.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 Ustawy o obrocie w przypadku gdy wymaga tego bezpieczeństwo obrotu w alternatywnym systemie obrotu lub jest zagrożony interes inwestorów, Giełda jako organizator alternatywnego systemu obrotu, na żądanie Komisji, wstrzymuje wprowadzenie instrumentów finansowych do obrotu w tym alternatywnym systemie obrotu lub wstrzymuje rozpoczęcie obrotu wskazanymi instrumentami finansowymi na okres nie dłuższy niż 10 dni.
Zgodnie z art. 78 ust. 3 Ustawy o obrocie w przypadku gdy obrót określonymi instrumentami finansowymi jest dokonywany w okolicznościach wskazujących na możliwość zagrożenia prawidłowego funkcjonowania alternatywnego systemu obrotu lub bezpieczeństwa obrotu dokonywanego w tym alternatywnym systemie obrotu, lub naruszenia interesów inwestorów, na żądanie Komisji, Giełda jako organizator alternatywnego systemu obrotu zawiesza obrót tymi instrumentami finansowymi na okres nie dłuższy niż miesiąc.
Zgodnie z art. 78 ust. 4 Ustawy o obrocie na żądanie Komisji, Giełda jako organizator alternatywnego systemu obrotu wyklucza z obrotu wskazane przez Komisję instrumenty finansowe, w przypadku gdy obrót nimi zagraża w sposób istotny prawidłowemu funkcjonowaniu alternatywnego systemu obrotu lub bezpieczeństwu obrotu dokonywanego w tym alternatywnym systemie obrotu, lub powoduje naruszenie interesów inwestorów.
Informacje o zawieszeniu lub wykluczeniu instrumentów finansowych z obrotu publikowane są niezwłocznie na stronie internetowej Organizatora Alternatywnego Systemu Obrotu.

W przypadku nabywania Akcji Spółki należy zdawać sobie sprawę, że ryzyko bezpośredniego inwestowania w akcje na rynku kapitałowym jest nieporównywalnie większe od ryzyka związanego z inwestycjami w papiery skarbowe, czy też jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, ze względu na trudną do przewidzenia zmienność kursów akcji zarówno w krótkim, jak i długim terminie.

Zgodnie z §17c Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, jeżeli emitent nie przestrzega zasad lub przepisów obowiązujących w Alternatywnym systemie obrotu lub nie wykonuje lub nienależycie wykonuje obowiązki istniejące w Alternatywnym Systemie Obrotu, w szczególności te określone w §15a – 15c lub §17- 17b Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, Organizator Alternatywnego Systemu może, w zależności od stopnia i zakresu powstałego naruszenia lub uchybienia:
a) upomnieć emitenta;
b) nałożyć na emitenta karę pieniężną w wysokości do 50.000 zł.
Organizator Alternatywnego Systemu, podejmując decyzję o nałożeniu kary upomnienia lub kary pieniężnej może wyznaczyć emitentowi termin na zaniechanie dotychczasowych naruszeń lub podjęcie działań mających na celu zapobieżenie takim naruszeniom w przyszłości, w szczególności może zobowiązać emitenta do opublikowania określonych dokumentów lub informacji w trybie i na warunkach obowiązujących w Alternatywnym Systemie Obrotu. W przypadku gdy emitent nie wykonuje nałożonej na niego kary lub pomimo jej nałożenia nadal nie przestrzega zasad lub przepisów obowiązujących w Alternatywnym Systemie Obrotu, bądź nie wykonuje lub nienależycie wykonuje obowiązki istniejące w Alternatywnym Systemie Obrotu, lub też nie wykonuje obowiązków nałożonych na niego, o których mowa w akapicie powyżej, Organizator Alternatywnego Systemu może nałożyć na emitenta karę pieniężną, przy czym kara ta łącznie z karą pieniężną nałożoną na podstawie §17c ust. 1 pkt 2) nie może przekraczać 50.000 zł. Organizator Alternatywnego Systemu może postanowić o nałożeniu kary pieniężnej niezależnie od podjęcia, na podstawie właściwych przepisów niniejszego Regulaminu, decyzji o zawieszeniu obrotu danymi instrumentami finansowymi lub o ich wykluczeniu z obrotu. Zgodnie z §17d Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, Organizator Alternatywnego Systemu może opublikować na swojej stronie internetowej informację o nałożeniu kary na emitenta. W informacji tej Organizator Alternatywnego Systemu może wskazać nazwę podmiotu pełniącego w stosunku do tego emitenta obowiązki Autoryzowanego Doradcy.

Z zastrzeżeniem postanowień Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, warunkiem notowania instrumentów finansowych w alternatywnym systemie obrotu jest istnienie ważnego zobowiązania Animatora Rynku do wykonywania w stosunku do tych instrumentów zadań Animatora Rynku na zasadach określonych przez Organizatora Alternatywnego Systemu. Zgodnie z §9 ust. 2a Regulaminu, Organizator Alternatywnego Systemu może postanowić o notowaniu instrumentów finansowych w alternatywnym systemie obrotu bez konieczności spełnienia warunku, o którym mowa w akapicie powyżej:
a) w szczególności z uwagi na charakter tych instrumentów finansowych, ich notowanie na rynku regulowanym albo na rynku lub w alternatywnym systemie obrotu innym niż prowadzony przez Organizatora Alternatywnego Systemu. W powyżej wskazanych przypadkach Organizator Alternatywnego Systemu może wezwać emitenta do spełnienia warunku związanego z zawarciem stosownej umowy z animatorem rynku celem wykonywania przez ten podmiot zadań animatora rynku w stosunku do instrumentów finansowych emitenta w terminie 30 dni od tego wezwania, jeżeli uzna to za konieczne dla poprawy płynności obrotu instrumentami finansowymi tego emitenta. Zgodnie z §9 ust. 2e Regulaminu, po upływie 30 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy z animatorem rynku, Organizator Alternatywnego Systemu zawiesza obrót instrumentami finansowymi danego emitenta do czasu wejścia w życie nowej umowy z animatorem rynku, chyba że umowa taka została uprzednio zawarta. Zgodnie z §9 ust. 2g Regulaminu, po upływie 60 dni od dnia zawieszenia prawa do wykonywania zadań animatora rynku w alternatywnym systemie obrotu, Organizator Alternatywnego Systemu zawiesza obrót instrumentami finansowymi danego emitenta do czasu wejścia w życie nowej umowy z animatorem rynku, chyba że umowa taka została uprzednio zawarta.

W przypadku nabywania Akcji Spółki należy zdawać sobie sprawę, że ryzyko bezpośredniego inwestowania w akcje na rynku kapitałowym jest nieporównywalnie większe od ryzyka związanego z inwestycjami w papiery skarbowe, czy też jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, ze względu na trudną do przewidzenia zmienność kursów akcji zarówno w krótkim, jak i długim terminie.

W przypadku gdy Emitent nie wykonuje lub wykonuje nienależycie obowiązki wskazane w art. 96 ust. 1 Ustawy o ofercie publicznej, Komisja może:
a) może wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, albo
b) nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł, albo
c) zastosować obie sankcje łącznie.
Jeżeli emitent nie wykonuje lub nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 4-8 rozporządzenia 596/2014, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu w alternatywnym systemie obrotu, albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 10 364 000 zł lub kwoty stanowiącej równowartość 2% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 10 364 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.